☀️ Sumarið
JúníSólin sest nánast aldrei. Um mitt sumar er dagsbirta í Reykjavík yfir 21 klukkustund. Á Ísafirði líður sólin svo eftir sjónardeildarhringnum að myrkur verður lítið sem ekkert um tíma.
VandinnLíkaminn ruglast í ríminu. Melatónín framleiðsla fer eftir myrkri, ekki klukkunni. Þetta heitir circadian delay — svefninn seinkast klukkustundum.
LausninMyrkraðu svefnherbergið. Þykkar blackout-gardínur eru nauðsynlegar. Fastir svefntímar geta skipt meira máli en birta fyrir suma.
🌑 Veturinn
DesemberFjórar og hálf klukkustund af dagsbirtu í Reykjavík. Sólin kemur upp um klukkan 11 og sest um hálf þrjú. Á Ísafirði sér sólin yfirleitt ekki yfir fjöllin í nokkrar vikur.
VandinnLíkaminn "hungrar" í birtu. Þetta leiðir stundum til morgunslens, dapurleika og aukinnar svefnlöngunar og hjá sumum getur það orðið alvarlegt og þekkist þá sem veturþunglyndi (SAD).
LausninLjósameðferð og D-vítamín. 20–30 mínútur við ljósalampa (10.000 lúx) á morgnana sem líkist sólarupprás getur hjálpað sumum. Ásamt D-vítamíni (25–50 míkróg) og hreyfingu er þetta öflugasta tækið.
📊 Reykjavík yfir árið
21. júníSólarpprás 02:55 · Sólsetur 00:03 · ~21 klst birta
21. sept.Sólarpprás 07:08 · Sólsetur 19:38 · ~12 klst — jafnvægi
21. des.Sólarpprás 11:22 · Sólsetur 15:29 · ~4 klst birta
21. marsSólarpprás 07:18 · Sólsetur 19:43 · ~12 klst — líkaminn vaknar
Á öðrum löndum sveifast dagsbirtutímar um 2–4 klukkustundir á milli sumars og vetrar. Á Íslandi er sveiflurnar 17 klukkustundir. Líkaminn er einfaldlega ekki hannaður fyrir þetta. En við getum hjálpað honum með að passa upp að nýta birtuna sem best.